Mededelingsplicht en onderzoeksplicht: de prioriteitsregel

Na de koop en levering van een woning komen kopers geregeld voor vervelende verrassingen te staan.

Inhoudsopgave

Lekkages, schimmelvorming, onvoldoende werkende (vloer)verwarming, funderingen die niet voldoen, verzakkingen, muizenplagen, etc. De verkoper heeft terzake bekende gebreken een mededelingsplicht. De koper heeft juist een onderzoeksplicht. Hoe deze plichten zich met elkaar verhouden is in de rechtspraak ontwikkeld. Een toelichting.

Mededelingsplicht en onderzoeksplicht

De conformiteitseis van artikel 7:17 BW is van toepassing op de koop van een woning. Dit betekent kort gezegd dat de afgeleverde woning aan de overeenkomst moet voldoen. Voldoet de afgeleverde woning hier niet aan, dan is er sprake van een gebrek. Een gebrek wordt als ‘non-conform’ gekwalificeerd.

De verkoper moet de koper inlichten over de gebreken waarmee de verkoper bekend is. Dit is de mededelingsplicht van de verkoper. Daartegenover staat de verplichting van de koper om onderzoek te verrichten naar de staat van de woning. De onderzoeksplicht. Bijna iedere discussie over (verborgen) gebreken wordt gevoerd over de mededelingsplicht en de onderzoeksplicht. Had de verkoper het gebrek mede te delen? Of moest de koper het gebrek kennen na onderzoek?

Prioriteitsregel

Door de Hoge Raad is de ‘prioriteitsregel’ ontwikkeld. Kort gezegd: wanneer de verkoper bij het sluiten van de koopovereenkomst inlichtingen had moeten geven aan de koper. Dan kan de verkoper zich niet succesvol beroepen op schending van de onderzoeksplicht door de koper. Dit wordt gerechtvaardigd door de gedachte dat de koper moet kunnen vertrouwen op mededelingen van de verkoper.

Uiteraard bestaan er uitzonderingen op de prioriteitsregel. Zo overwoog de Hoge Raad zelf al eens dat een volledig gebrek aan onderzoek kan meespelen in de hoogte van de schadevergoeding. Zelfs als vast komt te staan dat de verkoper tekort is geschoten in de mededelingsplicht. Ook in lagere rechtspraak speelde dat al eerder mee. Evenals de woning slechts eenmalig bezichtigen en aan het eind van die bezichtiging een bod uitbrengen dat aanmerkelijk lager was dan de vraagprijs.

Een vragenlijst waarin ‘goed’ wordt verklaard over een zaak die later gebrekkig blijkt, maakt niet dat er geen enkel onderzoek hoeft te worden verricht. De verkoper is dan niet automatisch tekortgeschoten in de mededelingsplicht. Dit is slechts een invulling van het feit dat de verkoper er kennelijk niet mee bekend was.

Ook het laten bijstaan door een deskundige (makelaar of bouwkundige) kan van invloed zijn op de prioriteitsregel. Namelijk als de ene partij deskundig wordt bijgestaan en de andere partij niet. Dan mag er meer verwacht worden van de partij die wordt bijgestaan. Worden zowel de verkoper als de koper door een deskundige bijgestaan, dan blijft de prioriteitsregel echter gelden.

Vragen over de prioriteitsregel?

Heeft u vragen over de prioriteitsregel? Of heeft u een andere vraag over een gebrek bij de koop of verkoop van een woning? Wordt u geconfronteerd met een ontevreden koper? Neemt u dan gerust contact op met Flinck Advocaten, via telefoonnummer 020 – 26 10 234 of e-mail: [email protected].

Vincent Melens

Vincent Melens

Advocaat

Inhoudsopgave

Veelgestelde vragen

We hebben de meest voorkomende vragen alvast voor je beantwoord.

Erfpacht en opstal: waar op letten bij een koopovereenkomst?

Controleer canon/duur, herzieningsmomenten en bijzondere verplichtingen. Laat de notariële en gemeentelijke voorwaarden juridisch toetsen vóór ondertekening.

Wanneer is sprake van wanprestatie en wat zijn mijn opties?

Bij tekortkoming in de nakoming. Stuur een ingebrekestelling, kies tussen nakoming of ontbinding en onderbouw schadevergoeding waar nodig.

Hoe stel ik een ingebrekestelling correct op?

Omschrijf het gebrek, geef een redelijke termijn en kondig gevolgen aan. Verstuur aantoonbaar (bijv. aangetekend of per e-mail met ontvangstbevestiging).

Wanneer kan ik een onrechtmatige daad inroepen?

Als er sprake is van onrechtmatigheid, toerekenbaarheid, schade en causaal verband. Kies de juiste grondslag vanwege verschillen in verjaring en bewijs.

Hoe los ik een aandeelhoudersconflict effectief op?

Begin met overleg of mediation op basis van contractuele afspraken. Lukt dat niet, dan bieden geschillenregelingen (uittreding/uitstoting) of kort geding uitkomst.

Wanneer loop ik risico op bestuurdersaansprakelijkheid?

Bij ernstig verwijtbaar of onbehoorlijk bestuur, zoals selectieve betalingen of misleiding van crediteuren. Goede administratie en tijdig ingrijpen beperken het risico.