Go to Top

Persoonlijke aansprakelijkheid van de curator

aansprakelijkheid van de curatorNaar aanleiding een faillissementsaanvraag kan een rechter een vennootschap failliet verklaren. Dan wordt een curator aangesteld. Op de dag van de faillietverklaring verliest de schuldenaar (bijvoorbeeld de bestuurder van een gefailleerde vennootschap) de beschikking en beheer over de boedel (artikel 23 Fw.). Die gaan over op de curator. Een curator kan gedurende deze periode (beroeps)fouten maken. Hierdoor kunnen schuldeisers en andere betrokkenen schade lijden. Advocaat mr. Sebastiaan Kieffer van Flinck Advocaten over de persoonlijke aansprakelijkheid van de curator.

De taak van de curator

Indien een rechter een faillissementsvonnis wijst, dan houdt dit onder meer in dat een lid van de rechtbank tot rechter-commissaris wordt benoemd. Tevens worden één of meerdere curatoren aangesteld. Een curator is doorgaans een advocaat gespecialiseerd in de afwikkeling van faillissementen.

De curator is een gerechtelijk bewindvoerder die is belast met de vereffening van de boedel (artikel 68 Fw.). Gedurende zijn beheer tracht de curator opbrengsten te genereren. Dit door bijvoorbeeld goederen van de boedel te gelde te maken. De curator heeft verder bijzondere bevoegdheden zoals:

  • het opzeggen van arbeids- en huurovereenkomsten (kort na faillissementsdatum);
  • het inroepen van de faillissementspauliana;
  • lopende gerechtelijke procedures al dan niet voortzetten;
  • derden aanspreken op schade vanwege onrechtmatig handelen jegens de gefailleerde;
  • bestuurders van de vennootschap aansprakelijk stellen vanwege onbehoorlijk bestuur (na toestemming hiertoe van de rechter-commissaris).

Een curator heeft deze bevoegdheden om de hoogste opbrengst te realiseren ten behoeve van schuldeisers. Een curator dient echter niet alleen rekening te houden met de belangen van schuldeisers. Hij dient ook rekening te houden met de belangen van bijvoorbeeld de schuldenaar zelf, de aandeelhouders van een gefailleerde vennootschap en andere betrokkenen.

Persoonlijke aansprakelijkheid van de curator (“pro se”)

Een curator kan in de uitvoering van zijn taak fouten maken waardoor betrokkenen van het faillissement schade lijden. Die schade kan op de curator worden verhaald. Van persoonlijke aansprakelijkheid van de curator is sprake indien hij zijn zorgvuldigheidsnorm heeft geschonden. De Hoge Raad verwoordde deze norm in het zogenaamde “Maclou-arrest” als volgt:

Een curator behoort te handelen zoals in redelijkheid mag worden verlangd van een over voldoende inzicht en ervaring beschikkende curator die zijn taak met nauwgezetheid en inzet verricht. Dit wordt de: Maclou-norm genoemd.

In lijn met de Maclou-norm zijn curatoren in het verleden persoonlijk aansprakelijk gesteld. Volgens de rechtspraak kan van persoonlijke aansprakelijkheid van de curator sprake zijn indien hij:

  • de belangen van schuldeisers heeft voorgetrokken ten koste van een (hiermee strijdig) maatschappelijk belang;
  • boedelschulden verwijtbaar heeft laten oplopen;
  • onvoldoende inzet heeft getoond om de hoogste opbrengst na te streven;
  • activa aan derden te traag heeft afgegeven;
  • een wettelijk voorrecht niet in acht heeft genomen;
  • ten onrechte een pandrecht te niet heeft laten gaan door afstand te doen van een vordering;
  • zonder noodzaak boedelschulden is aangegaan;
  • heeft nagelaten noodzakelijke diensten af te nemen (door bijvoorbeeld onroerend goed te verkopen zonder dat te laten taxeren);
  • in strijd met een beschikking van de rechter-commissaris heeft gehandeld;
  • ten onrechte nalaat te procederen of juist een kansloze procedure start.

Let wel, voor persoonlijke aansprakelijkheid van de curator gelden strenge eisen. Volgens de Hoge Raad geldt namelijk ook het uitgangspunt dat de curator een zekere mate van vrijheid toekomt en hij niet gedurende zijn taak bevreesd moet zijn voor persoonlijke aansprakelijkheid. In navolging van het Maclou-arrest heeft de Hoge Raad in 2011 een arrest gewezen en een nieuwe (aanvullende) gedragsnorm gesteld:

“Voor zover de faillissementscurator bij de uitoefening van zijn taak niet is gebonden aan regels, komt hem in beginsel een ruime mate van vrijheid toe. De curator dient zich te richten naar het belang van de boedel, maar het is in beginsel aan zijn inzicht overgelaten op welke wijze en langs welke weg dat belang het beste kan worden gediend. Hetzelfde geldt voor de wijze waarop hij rekening houdt met andere bij het beheer en de afwikkeling van de boedel betrokken belangen en voor de wijze waarop hij bij dat beheer of die afwikkeling uiteenlopende, soms tegenstrijdige belangen tegen elkaar afweegt. […] Bij de toepassing van deze norm heeft de rechter de vraag te beantwoorden of, uitgaande van bedoelde vrijheid, een over voldoende inzicht en ervaring beschikkende curator die zijn taak met nauwgezetheid en inzet verricht, in de gegeven omstandigheden in redelijkheid tot de desbetreffende gedragslijn zou hebben kunnen komen. Bij deze toetsing past, zoals uit de norm van het arrest naar haar aard volgt, inderdaad terughoudendheid, […]”

Persoonlijke aansprakelijkheid zal door een rechter pas worden vastgesteld indien persoonlijke verwijtbaarheid wordt aangetoond.

Meer informatie?

Heeft u een conflict met een curator en wilt u uw schade op een curator verhalen? Aarzelt u dan niet om contact op te nemen met advocaat mr. Sebastiaan Kieffer van Flinck Advocaten op telefoonnummer 020 – 26 10 234 of per e-mail: kieffer@flinckadvocaten.nl.